Sitemize Hoşgeldiniz...

 

1. YARA İYİLEŞMESİNİN PRENSİPLERİ

  1. Yara iyileşmesinin ana evrelerinin her biri boyunca hangi olaylar meydana gelir?

Yara iyileşmesinin; inflamasyon, proliferasyon ve remodeling olmak üzere üç temel evresi vardır, nflamasyon evresi yaralanma anından başlayıp 24-48 saat içinde sona erer. İnisiyal trombüsü oluşturan rombositler, makrofaj ve nötrofillere kemoatraktan etkisi olan büyüme faktörleri salgılar. Makrofaj ve nöt- ofiller nekrotik doku, debris ve bakterileri yaradan uzaklaştırır. Üçüncü günden itibaren makrofajlardan ¡algılanan transforming growth factor beta (TGF-6) yaraya fibroblastları çeker. Bu durum proliferate' jvrenin başlangıç sinyalidir. Fibroblastlar kollajen üretip hücredışı matriksi oluşturarak yara direncini ar- ıırırlar. Makrofajlardan salınan büyüme faktörleri anjiogenezisi ve yeni damar oluşumunu da uyarırlar. Yaklaşık bir yılda tamamlanan yeniden şekillenme (remodeling) evresi ise kollajeniıı yeniden şekillen­mesinin dengeye ulaştığı, yaralanmadan sonraki 2-3. haftalarda başlamaktadır. Enfeksiyon, malnutrisyon ve diğer eksojen faktörler nedeni ile yara iyileşmesinin tüm fazlarının uzunlukları değişebilmektedir.

  1. Yara iyileşmesinde makrofajların rolü nedir?

Yara iyileşmesinin inflamasyon döneminde polimorfonükleer hücreler (PMN) ve makrofajlar yaraya infıltre olurlar. Makrofajlar, debris ve bakterilerin uzaklaştırılmasında (PMN ile birlikte) kritik rol oynar­lar ve daha da önemlisi yara iyileşmesi esnasındaki olayları düzenlerler. Makrofajlar ayrıca, fibroblastlar- dan konııektif doku proteinlerinin yapımını stimüle eden büyüme faktörlerinin (platelet derived growth factor, TGF-6 gibi) esas kaynağıdırlar. Bu büyüme faktörleri aynı zamanda kendi salınımlarını otokrin ola­rak artırırlar.

  1. Yaranın yeniden şekillenme (remodeling) döneminde kollajen miktarında belirgin artış olmadı­ğı halde yara direnci niçin artar?

Erken yara iyileşmesinde fazla miktarda, ancak gelişigüzel şekilde kollajen birikimi olur. Yeniden şe­killenme döneminde fibroblastlar ve makrofajlar koopere çalışarak dağınık olan kollajenin, çapraz bağları olan ve mekanik stres yönü boyunca düzgün olarak yerleşmiş kollajen ile yer değiştirmesini sağlarlar. Ör­gü gibi yeniden şekillenen kollajen, fiberler halinde toplanıp dağınık kollajen liflerine nazaran çok daha sağ­lam hale gelir. Yeni kollajenin organizasyonu ve dayanıklılığı, asla hasar görmemiş kollajen gibi olamaz.

  1. Fıtık onarımı yapılan hastalara zorlayıcı hareketlerin 6. haftadan önce yaptırılmamasının sebe­bi nedir?

Yaralanma sonrası ilk birkaç hafta boyunca yara gerilim gücü azdır, bu güç 3-4. haftadan itibaren artma­ya başlar ve 6. haftada maksimum gücün ancak % 50'si kazanılmış olur ve yara orta derecede zorlamalara da­yanıklı hale gelir. Ancak, yaşlı hastalarda yara gerilim gücü yavaş artacağı için istirahat süresi daha da uzatılır.

  1. İyi iyileşmiş bir yara, yaralanma öncesi gerilim gücünün ne kadarına kavuşur?

Normal iyileşmiş yaralar, yaralanma öncesi yara gerilim gücünün ancak % 70-80'ine kavuşabilir. «