Sitemize Hoşgeldiniz...

FETAL YARA

  1. Fetal ve eri?kin yara iyile?mesini birbirinde ayyran major fenotipik farklylyk nedir?

Skarla iyileşen erişkin kutanöz yaraların aksine fetal kutanöz yara iyileşmesi skarsızdır ve yara ona­rımından çok doku rejenerasyonu şeklinde olur.

  1. Fetal yaralaryn skarsyz iyile?ti?i nasyl ke?fedildi?

İnsan fetusunun skarsız iyileştiğine dair ilk gözlemler 1979'da Rovvlatt tarafından bildirilmiş ancak. San Francisco'daki California Üniversitesi cerrahlarının fetal cerrahi uygulanmış hastaların skarsız iyileş­tiğine dair gözlemlerde bulundukları 1980'li yılların başına kadar tıp camiası bu konuya gereken önemi vermemiştir. Bu ikinci gözlemden sonra fetal yara iyileşmesi konusunda yoğun çalışmalar başlamıştır.

  1. Fetal yara iyile?mesi eri?kinlerdeki yara iyile?mesi ile ayny paterni mi izler?

Hayır. Erişkinlerdeki yara iyileşmesi 5 evre ile karakterizedir: hemostaz, inflamasyon, proliferas- yon, erken remodeling ve geç remodeling. İlk 3 evrenin tamamlanması birkaç haftada olur. Son remode­ling evreleri ise aylar hatta yıllar alabilir. Buna karşılık skarsız fetal yara iyileşmesi, yaralanmadan itiba­ren 5-7 gün içerisinde normal doku mimarisinin restorasyonu ile sonuçlanan hızlı bir süreçtir. İyileşmenin akut enflamatuvar evresi yoktur.

  1. Fetüste yaranın iz bırakmadan iyileşmesi, fetusun tamamen rahim içinde olması ve amniyon sıvısına teması nedeniyle mi olur?

Hayır. Bunun böyle olmadığı iki çalışma ile kanıtlanmıştır. Birincisi, uterus dışına çıkan ve maternal kese içinde gelişimine devam eden keseli hayvanların fetusları da skarsız iyileşmektedir. İkincisi, ciddi im- mun yetmezliği olan erişkin fare sırtına transfer edilen insan fetus derisinin de rejenerasyonla iyileşmesidir. Her iki durumda da kutanöz dokular ne yaralanma sırasında ne de sonrasında amniyotik sıvı ile temas etme­miştir. Bu durum sürecin fetal hücrelere istreıısek olduğunu işaret etmektedir.

  1. Fetal ve eri?kin yara iyile?mesinde ayny hücreler mi görev alyr?

Hayır. Özellikle makrofajlar olmak üzere, enflamatuvar hücrelerin varlığı normal erişkin yara iyi­leşmesine özgüdür. Bu hücreler olmadan normal epitelizasyon ve fibroblast proliferasyonu olmaz. Fetal /aralarda ise bütün bunların aksine fetal fibroblastlar ve epidermis tarafından kontrol edilen sadece bir- caç enflamatuvar hücre bulunmaktadır. Ayrıca, fetal yara iyileşmesinde makrofajların rolü hala tam olarak [çıkJanamamıştır.

  1. inflamasyonun fetal yara üzerindeki etkileri nelerdir?

Fetal kutanöz yaralarda inflamasyonun indüksiyonu, erişkine benzer skar formasyonu ile sonuçla- ır. Enflamatuvar stimulusun tipine bakılmaksızın fetal yaralarda benzer etkinin görülmesi, enflamatuvar ücrelerin fetal fibroblastların fonksiyonlarını değiştirerek erişkine benzer bir yanıtın oluşmasına neden Iduğunu göstermektedir.

  1. Fetal yaralarda hangi tip kollajenler bulunur?

Fetal yaralar, primer olarak tip III kollajenin hızla yapımı ve yüksek oranda organize bir şekilde de- ılanması ile iyileşir. Tip III kollajihin tip I'e oranı 3:1 'dir. Erişkinlerin yara iyileşmesinin erken dönem­de tip III kollajen birikim vardır fakat daha sonra hızla tip I kollajen ile yer değiştirir. Erişkinde remo- ling safhası sonunda tip III kollajenin tip I'e oranı fetal yaranın aksine l:3'e döner.
Fetal yara iyileşmesinde hücredışı matriks'in (HDM) görevi nedir?
Hücredışı matriksin kollajen depolanmasını değiştirmesinin yanında başka pek çok özelliği fetal ya- iyileşme proçesinin özelliklerini belirler. İlk olarak, fetal yaralarda hyaluronik asit (HA) çok fazla mik- da bulunur ve erişkine göre 2 hafta daha uzun süre yapımı devam eder. Hyaluronik asitin bu fazlalığı- , fibroblastların hareketine, hücre proliferasyonunun artmasına ve hücre farklılaşmasının inhibisyoııu-